Firma Shiseido poinformowała o nowych wynikach badań nad ekstraktem z owoców kolendry. W eksperymentach laboratoryjnych składnik wykazał podwójne działanie: selektywnie zmniejszał liczbę komórek starzejących się w skórze właściwej, a jednocześnie sprzyjał zwiększeniu liczby prawidłowych fibroblastów.
Wzrost liczby funkcjonalnie aktywnych komórek wiązał się ze zwiększoną produkcją kolagenu. W Shiseido odkrycie to jest postrzegane jako możliwa podstawa nowego podejścia do pielęgnacji skóry, ukierunkowanego nie tylko na zewnętrzne oznaki zmian związanych z wiekiem, ale także na procesy starzenia komórkowego.
Jaki podwójny efekt wykryło Shiseido?
Badacze Shiseido analizowali wpływ ekstraktu z owoców kolendry na fibroblasty skórne – komórki uczestniczące w tworzeniu kolagenu i innych składników macierzy zewnątrzkomórkowej skóry.
W procesie starzenia część fibroblastów przechodzi w stan senescencji. Takie komórki przestają się prawidłowo dzielić i stopniowo tracą zdolność do pełnego podtrzymywania struktury skóry właściwej. Jednocześnie mogą nadal wydzielać substancje biologicznie czynne, które negatywnie wpływają na sąsiednie komórki.
Według Shiseido ekstrakt z owoców kolendry działał jednocześnie w dwóch kierunkach:
- sprzyjał selektywnemu usuwaniu komórek senescentnych;
- zwiększał liczbę prawidłowych fibroblastów;
- obniżał poziom markerów starzenia komórkowego;
- wspierał produkcję kolagenu przez prawidłowe komórki.
Firma podkreśla, że taki wynik różni się od podejść, które jedynie tymczasowo stymulują aktywność istniejących komórek. W tym przypadku badacze zaobserwowali jednoczesne zmniejszenie liczby uszkodzonych komórek i odbudowę populacji funkcjonalnie aktywnych fibroblastów.
Czym są komórki senescentne?
Komórkami senescentnymi nazywa się komórki, które wskutek zmian związanych z wiekiem, stresu oksydacyjnego lub innych uszkodzeń utraciły zdolność do prawidłowego dzielenia się i pełnienia swoich funkcji. Nie zawsze są one od razu usuwane z tkanek i mogą stopniowo się gromadzić.
Jedną z cech takich komórek jest wydzielanie czynników określanych wspólnie mianem SASP – fenotypu sekrecyjnego związanego ze starzeniem komórkowym. Należą do nich cytokiny, chemokiny, czynniki wzrostu i enzymy, które mogą podtrzymywać procesy zapalne oraz negatywnie wpływać na sąsiednie zdrowe komórki.
W ten sposób starzenie komórkowe może rozprzestrzeniać się nie tylko poprzez bezpośrednie pogorszenie stanu poszczególnych fibroblastów. Komórki senescentne są także zdolne do zmiany otaczającego środowiska tkankowego i przyspieszania spadku aktywności funkcjonalnej innych komórek.
Dlatego właśnie selektywne usuwanie komórek senescentnych jest uznawane za jeden z obiecujących kierunków badań w medycynie regeneracyjnej i biologii starzenia.
Jak przeprowadzono badanie?
W eksperymencie laboratoryjnym badacze Shiseido wykorzystali fibroblasty skórne, których starzenie zostało wywołane stresem oksydacyjnym. Po dodaniu ekstraktu z owoców kolendry w komórkach senescentnych uruchamiała się apoptoza – programowana śmierć komórki.
W prawidłowych fibroblastach, które nie wykazywały oznak starzenia, nie zaobserwowano analogicznego efektu. Pozwoliło to badaczom stwierdzić, że ekstrakt działał selektywnie i wpływał głównie na komórki ze zmianami senescentnymi.
W kolejnym etapie ekstrakt dodano do hodowli zawierającej w przybliżeniu taką samą liczbę komórek prawidłowych i senescentnych. Po obróbce liczba starzejących się komórek zmniejszyła się, podczas gdy liczba prawidłowych fibroblastów wzrosła.
Badacze odnotowali również spadek ekspresji markerów starzenia komórkowego SA-β-Gal i p21. Wyniki te potwierdziły, że zmiany dotyczyły nie tylko ogólnej liczby komórek, ale także ich stanu funkcjonalnego.
Jak ekstrakt wpłynął na produkcję kolagenu?
Zwiększeniu liczby prawidłowych fibroblastów towarzyszyło nasilenie produkcji kolagenu. Dla Shiseido wynik ten ma szczególne znaczenie, ponieważ fibroblasty odpowiadają za syntezę kluczowych składników strukturalnych skóry właściwej.
Z wiekiem aktywność fibroblastów spada, a liczba komórek uszkodzonych i senescentnych może rosnąć. Wpływa to na zdolność skóry do utrzymania gęstości, jędrności i prawidłowej struktury macierzy zewnątrzkomórkowej.
Według wniosków badaczy usunięcie części komórek senescentnych oraz zwiększenie liczby prawidłowych fibroblastów może tworzyć korzystniejsze warunki do przywrócenia naturalnej produkcji składników skóry właściwej.
Jednocześnie Shiseido nie informuje o przeprowadzeniu badań klinicznych gotowego produktu kosmetycznego na ludziach. Przedstawione wyniki dotyczą eksperymentów laboratoryjnych z hodowlą komórkową, dlatego nie można ich bezpośrednio utożsamiać z potwierdzonym odmładzającym działaniem kosmetyku.
Dlaczego do badania wybrano kolendrę?
Odkrycie to było kontynuacją ponad 20-letnich badań Shiseido w dziedzinie medycyny regeneracyjnej skóry i włosów. Początkowo ekstrakt z kolendry badano w związku z jego wpływem na komórki tworzące mieszki włosowe.
Już w 1997 roku firma opracowała ekstrakt z kolendry zdolny stymulować proliferację komórek macierzy włosa i zewnętrznej osłonki korzenia. W trakcie dalszych badań ustalono, że szczególne kwasy tłuszczowe zawarte w ekstrakcie wykazują wysoką aktywność fizjologiczną.
Zgromadzona wiedza i metody obserwacji komórek pozwoliły badaczom ocenić potencjał składnika już nie tylko w odniesieniu do włosów, ale także do fibroblastów skórnych i procesów starzenia skóry.
Dlaczego to odkrycie jest ważne dla kosmetologii?
Większość tradycyjnych podejść kosmetycznych koncentruje się na nawilżaniu, ochronie bariery skórnej, wsparciu antyoksydacyjnym lub stymulowaniu syntezy poszczególnych składników skóry właściwej. Badanie Shiseido przesuwa akcent na jakość samej populacji komórkowej.
Potencjalnie takie podejście może łączyć usuwanie komórek, które utraciły prawidłową funkcję, ze wspieraniem zdrowych fibroblastów. Odpowiada to ogólnemu rozwojowi technologii senolitycznych, które badają możliwość selektywnego oddziaływania na komórki senescentne.
Jednak do praktycznego wykorzystania tego odkrycia potrzebne są dodatkowe badania. Powinny one potwierdzić skuteczność i bezpieczeństwo składnika w formulacjach kosmetycznych, określić robocze stężenia, sposób dostarczania do skóry oraz rzeczywisty wpływ na kliniczne oznaki starzenia.
Shiseido jak dotąd nie ogłosiło wprowadzenia konkretnego produktu z nową technologią. Firma planuje nadal łączyć doświadczenie w medycynie regeneracyjnej i nauce kosmetycznej w celu dalszego badania profilaktyki i korekcji zmian związanych z wiekiem.
O firmie Shiseido
Shiseido to japońska firma kosmetyczna, założona w Tokio w 1872 roku jako pierwsza w Japonii prywatna apteka typu zachodniego. Obecnie firma działa w około 120 krajach i regionach oraz rozwija obszary pielęgnacji skóry, kosmetyków kolorowych, perfumerii i profesjonalnych badań w dziedzinie urody.
Działalność naukowa Shiseido obejmuje biologię skóry, starzenie komórkowe, medycynę regeneracyjną, immunologię, dermatologię oraz opracowywanie składników kosmetycznych. Firma wykorzystuje wyniki badań podstawowych do tworzenia nowych technologii i przyszłych produktów kosmetycznych.
